Ένα χαμόγελο, ένα παιχνίδι και μία συνέντευξη

  • 0

Ένα χαμόγελο, ένα παιχνίδι και μία συνέντευξη

hamogelo_1Συνέντευξη με τη Βάλια Μπαρμπατιώτη 

Tι σας ώθησε σε αυτή τη δράση; Γιατί επιλέξατε τα παιχνίδια;

Γι’ αυτή τη δράση έμπνευση ήταν η κόρη μου, που τότε ήταν 18 μηνών. Σκέφτηκα «Τι θα έκανε η Μαρία χωρίς το αν αγαπημένο της κουνέλι, αν έπρεπε να φύγουμε από τη μία μέρα στην άλλη από το σπίτι μας και να τα αφήσουμε όλα;». Αν φτιάχναμε μια τσάντα, φαντάζομαι ότι δε ήταν προτεραιότητά μου να πάρω το κουνέλι μαζί. Εκείνη την ώρα άρχισα να φτιάχνω μια λίστα τι θα έβαζα μέσα στο σακίδιο. Αρχίζει να ουρλιάζει και να κλαίει! Ψάχναμε να βρούμε το κουνέλι παντού! Οπότε σκέφτηκα «Θα έπαιρνα μαζί μου το κουνέλι ό,τι και αν γινόταν». Λέω στον άντρα μου «Αυτά τα παιδάκια πώς αντέχουν; Και οι γονείς! Αυτά τα παιδιά που δεν έχουν με τίποτα να ασχοληθούν και που έχουν ανάγκη από κάπου να κρατηθούν, από κάτι που να τους θυμίζει την παιδικότητά τους». Κι αποφάσισα να φτιάξω τη σελίδα στο facebook, που λέγεται «Ένα παιχνίδι για ένα χαμόγελο», ουσιαστικά για να κινητοποιήσω τον κύκλο μου, όχι περιμένοντας ότι θα φτάσει να έχει τέτοια απήχηση. Μιλάω για παλιούς συμμαθητές, για φίλους και για συγγενείς που βρίσκονται πιο μακριά.

Ποιες ήταν οι αντιδράσεις των παιδιών όταν τους προσφέρετε τα παιχνίδια;

Εννιά στα δέκα παιδιά χαίρονται πάρα πολύ, συγκινούνται πάρα πολύ. Συμπεριφέρονται όπως θα συμπεριφερόταν ένα οποιοδήποτε παιδάκι 5, 6 ή 10 χρονών. Δηλαδή, όπως θα έκανες εσύ όταν θα σου έδιναν ένα παιχνίδι, που το πιάνεις κατευθείαν και χαίρεσαι. Αυτό κάνουν. Το ένα στα δέκα, όμως, μπορεί να σε κοιτάξει με ένα πάρα πολύ παγωμένο βλέμμα και να μην το πάρει καθόλου. Να το παρακαλάς να πάρει παιχνίδι και να μη θέλει. Είναι σαν να μου λέει «Πλάκα μας κάνεις; Το παιχνίδι νομίζεις ότι θέλω;». Είναι πολύ πληγωμένα από όσα έχουν βιώσει. Από την άλλη, υπάρχουν και κάποιοι γονείς που ρωτάνε αν πρέπει να πληρώσουν.

Εσείς η ίδια προσφέρετε τα παιχνίδια στα παιδιά;

Ναι, συνήθως εγώ η ίδια και ορισμένες φορές μαζί με μερικά άτομα τα οποία ασχολούνται με το «Ένα παιχνίδι για ένα χαμόγελο». Δεν είναι λόγω έλλειψης οργάνωσης. Αντιθέτως, είναι θέμα προτεραιότητας. Πολλά άτομα και διάφορες άλλες οργανώσεις δεν παίρνουν στα σοβαρά την προσπάθειά μας και γι’ αυτό κιόλας είμαστε οι μόνοι που μοιράζουμε παιχνίδια στα παιδιά αυτά.

hamogelo_2

Έχετε υπολογίσει πόσα περίπου παιδιά, μέχρι στιγμής, έχουν πάρει στα χέρια τους ένα νέο «κουνέλι»;

Το υπολόγισα πρόσφατα, μπορεί να είναι πάνω από 7,5 χιλιάδες. Έχω παραλάβει περίπου 700 κούτες, με 10 παιχνίδια η καθεμία κατά μέσο όρο. Έχω παραλάβει άπειρες από την Κρήτη, έρχονται από την Αθήνα, έχουν έρθει από το εξωτερικό πολλές και από άλλα σημεία της Ελλάδας, πολλά σχολεία, νηπιαγωγεία, και πολλά δημόσια γενικά.

Πώς νιώθετε εσείς καθώς προσφέρετε τα παιχνίδια;

Νιώθω τη μεγαλύτερη πληρότητα που έχω νιώσει στη ζωή μου! Είναι κάτι το οποίο μ’ έχει αλλάξει εντελώς. Μ’ έχει κάνει πάρα πολύ σκληρή σε κάποια κομμάτια. Υπήρχαν κάποιες μέρες πολύ δύσκολες, ειδικά προς τα Χριστούγεννα που δεν είχε καλό καιρό και έβλεπα τα παιδάκια που ούτε γκρίνιαζαν, ούτε μίλαγαν, ούτε έκλαιγαν. Αυτά τα παιδάκια ήταν λες και τα είχες στο mute. Λες και τα είχες σε μία άκρη. Κάθονταν και περίμεναν και κοίταγαν στο κενό. Είχα γίνει λίγο παραπάνω σκληρή με τη  μικρή μου, με την έννοια ότι, όταν την άκουγα να γκρινιάζει για κάτι ή όταν έβλεπα παιδάκια που δεν τους λείπει κάτι να γκρινιάζουνε, εκνευριζόμουν πολύ. Οπότε, ναι, με επηρέασε πάρα πολύ. Τώρα αρχίζω κάπως να καταλαβαίνω ότι άλλο το δικό μου το παιδί, που δε της λείπει τίποτα και γίνεται πιο άπληστο. Αυτά τα παιδιά είναι λογικό να είναι έτσι. Πάντως είναι ό,τι ωραιότερο έχω κάνει στη ζωή μου. Θεωρώ ότι είναι πραγματικά η μεγαλύτερη επιτυχία της ζωής μου μέχρι τώρα.

hamogelo_6

Έχετε σκεφτεί να δημιουργήσετε ένα δίκτυο «Ένα παιχνίδι για ένα χαμόγελο» προκειμένου να μοιραστείτε την ευθύνη και με άλλους εθελοντές και να οργανώσετε πιο αποτελεσματικά τη δράση σας;

Ναι, το σκεφτόμουν. Σκεφτόμουν ότι αν αύριο τελείωνε ο πόλεμος (λέμε τώρα…), θα ήθελα πάρα πολύ αυτό να συνεχιζόταν. Δεν ξέρω τώρα υπό ποια μορφή, δε μπορώ να σου πω, γιατί ξέρεις, δε θα’ θελα ποτέ να… Δεν ξέρω, δε μπορώ να στο εκφράσω. Θα ’θελα να προσέξω πάρα πολύ πώς θα το έκανα. Αλλά, επειδή υπάρχουν πολλά παιδάκια χωρίς παιχνίδια στον κόσμο, νομίζω ότι θα ήθελα να το διευρύνω.

Αν ήταν να βοηθήσετε με διαφορετικό τρόπο τα ασυνόδευτα παιδιά που καταφθάνουν καθημερινά στη χώρα μας, ποιος θα ήταν; Θα προσφέρατε εκτός από παιχνίδια και κάτι άλλο, όπως ρούχα;

Δεν μπήκα ποτέ σε αυτήν την διαδικασία, παρόλο που έχω δώσει ό,τι ήταν να δώσω. Έχουμε αδειάσει τις ντουλάπες μας, ειδικά στην Μυτιλήνη! Επειδή τους βλέπεις μπροστά σου, δεν μπορείς να κάνεις διαφορετικά. Υπήρχε μια μέρα που έβρεχε πάρα πολύ – τότε δεν είχαν οργανωθεί οι Μ.Κ.Ο – και έβλεπες όλο το Facebook, όλους τους κάτοικους της Μυτιλήνης  να ζητάνε από όλους να κατέβουν από τα σπίτια τους και να φέρουν σεντόνια. Απλοί, καθημερινοί άνθρωποι. Κανένας από συγκεκριμένη οργάνωση. Και κατέβαιναν όλοι! Είχε κίνηση στο λιμάνι στις 12 το βράδυ γιατί κατέβαιναν όλοι με ρούχα παιδικά, κουβέρτες, τσάγια ζεστά, φαγητό. Δεν υπήρχε καμία επίσημη αρχή. Τέλος πάντων, αυτό για να δεις τι κάνει η ιδιωτική πρωτοβουλία και τι μπορείς να κάνεις μόνος σου. Γι’ αυτό που με ρώτησες πριν, έχω δει πόσοι τόνοι ρούχων και παπουτσιών υπάρχουν και ξέρω ότι ασχολείται πολύς κόσμος με αυτόν τον τομέα. Οπότε, θεωρώ ότι έχει καλυφθεί. Αυτό που θέλω εγώ είναι να είμαι στις βάρκες. Παράδειγμα προσφοράς είναι μια φίλη μου, η Φωτεινή, που είχε πάρει άδεια από τη δουλειά της και αντί να πάει διακοπές, πήγε στη Μυτιλήνη και βοηθούσε στις βάρκες όλη την ημέρα. Η Φωτεινή μου είχε πει πως όταν ήταν εκεί ένιωθε πως ξαναβαφτίστηκε.

hamogelo_8

Οι διαφορές στην κουλτούρα μας σας επηρέασαν στην αρχή να τους προσεγγίσετε;

Όχι, αλλά με κάνουν να αλλάξω τρόπο ντυσίματος. Δηλαδή, είχε πάρα πολλή ζέστη το καλοκαίρι και εμείς φοράμε αμάνικες μπλούζες. Δεν μπορούσα να κατέβω έτσι στο μαγαζί. Δεν γινόταν, δεν το έβρισκα σωστό, όχι γιατί τους προκαλούσα αλλά γιατί ήταν κάτι ξένο για αυτούς. Μου το είχαν πει, με θαυμασμό, κάποιες κοπέλες ότι ένιωθαν σαν να έβλεπαν τηλεόραση! Και … επειδή είχα τα μαλλιά μου κάτω ένιωθα λιγάκι περίεργα. Δεν υπήρχαν δυσκολίες, λοιπόν στο να τους προσεγγίσω. Νομίζω ότι ήταν περισσότερο στο δικό μου το μυαλό.

Τι αισθάνεστε στο τέλος της ημέρας μετά τη βοήθεια που προσφέρετε;

Ανήσυχη, αναρωτιέμαι αν ήταν αρκετό ή όχι αυτό που έκανα. Νιώθω φριχτά όταν δεν μου φτάνουν τα παιχνίδια για τα παιδιά. Τώρα που δεν έχω πλέον παιχνίδια νιώθω πολύ άσχημα. Δεν νιώθω χαρά, γιατί ο λόγος για τον οποίο προσφέρω τα παιχνίδια δεν είναι καλός, παρόλο που επιδρά θετικά σε μένα και με κάνει όλο και καλύτερο άνθρωπο. Είμαι προβληματισμένη, και μερικές φορές γινόμουν ενοχλητική επειδή θεωρούσα σωστό να αναφέρω το πρόβλημα και τη δράση όπου πήγαινα. Θεωρώ λάθος να μην ασχολούνται οι δημοσιογράφοι με τους πρόσφυγες του νησιού που καταφθάνουν καθημερινά σε άθλια κατάσταση.

Νιώθω ότι δεν ξεχωρίζω το παιδί μου από τα παιδιά στα οποία δίνω τα παιχνίδια. Είναι χρόνος που θα μπορούσα να ‘μαι με τη Μαρία και είμαι στο λιμάνι και μοιράζω παιχνίδια. Αλλά δεν μπορώ να κάνω διαφορετικά. Γιατί θεωρώ ότι γράφουμε Ιστορία. Και γράφεται η Ιστορία από την αρχή αυτή τη στιγμή. Δε θέλω να είμαι απούσα. Δε θέλω να ξέρω ότι, όταν θα κάνει η Μαρία την Ιστορία αυτή στο Λύκειο, εγώ δεν είχα κάνει τίποτα.

Η δική σας Μαρία γνωρίζει για τη δράση της μαμάς της; Της έχετε μιλήσει γι’ αυτό;

Επειδή είναι μικρούλα, δεν το ’χει καταλάβει. Μια φορά όμως, έκανα το λάθος και την είχα πάρει μαζί. Την είχα μες στο αμάξι. Οι πρόσφυγες, απ’ τη χαρά τους που πήγαινα να τους δώσω κάτι, πέφτουνε πάνω σου! Το παιδί λοιπόν τρόμαξε. Εν τω μεταξύ, επειδή τη βλέπανε που ήταν ανοιχτόχρωμη πολύ, της χτυπούσαν το τζάμι του αυτοκινήτου, όπως κάνουν τα παιδιά, όχι να τη φοβίσουν. Της χτυπούσαν το τζάμι για να τη χαιρετήσουν και η καημένη κατατρόμαξε γιατί ήταν μωράκι. Θέλω όμως να της εξηγήσω πώς είναι να δίνεις. Και προσπαθώ να της εξηγήσω, αλλά νομίζω ότι δεν το καταλαβαίνει απόλυτα. Πήγαμε πριν λίγο τώρα στο προνήπιο του σχολείου και έβλεπες παιδάκια που έλεγαν «όχι, εγώ δε θέλω να δώσω κανένα παιχνίδι, παίζω με όλα!». Και είναι αλήθεια. Είναι παρά πολύ δύσκολο για ένα παιδί να δώσει ένα παιχνίδι δικό του, ειδικά τα πιο μικρά. Δε μπορούν να καταλάβουν. Θέλει πάρα πολλή δουλειά. Και πάλι, μπορεί να μην το καταλάβουν καθόλου.

hamogelo_5

Πιστεύετε ότι όλοι  οι Έλληνες  έχουν αισθήματα αλληλεγγύης ή υπάρχουν και  κρούσματα ρατσισμού στο νησί σας;  

Υπάρχουν κρούσματα ρατσισμού παντού, όχι μόνο στο νησί. Αλλά αυτό είναι μέσα στη φύση του ανθρώπου. Ακόμα και στην πιο προοδευτική χώρα, όπου δεν υπάρχει, ας πούμε, ακροδεξιά, πιστεύω ότι θα υπάρξουν κρούσματα όταν μπαίνει τόσες χιλιάδες κόσμου. Θα εκδηλωθεί ο φόβος, ακόμα και του εξισλαμισμού! Γιατί οι άνθρωποι δεν ξέρουν. Ακούν και προβληματίζονται για τις χιλιάδες ανθρώπων που περνούν τα σύνορα και γι’ αυτούς που μένουν. Προκαλεί έκπληξη ότι δεν υπάρχουν τέτοια κρούσματα στα σύνορα. Μου έχουν κάνει εντύπωση κάτοικοι της Ειδομένης, που έχουν επικοινωνήσει μαζί μου -γιατί μπαίνεις πια σε δίκτυο αλληλεγγύης-, που έχουν τους πρόσφυγες κυριολεκτικά στην αυλή τους, να σκέφτονται πρώτα τον συνάνθρωπο και μετά τη δική τους κατάσταση.

Πώς βλέπετε τη στάση της Ευρώπης στην όλη αυτή κατάσταση;

Ειρωνική, δηλαδή μου φαίνεται πολύ περίεργο να κλείνουν άλλες χώρες τα σύνορα και να συζητάνε να βγούμε εμείς εκτός Schengen. Δεν καταλαβαίνω το σκεπτικό. Προσπαθώ να το καταλάβω βάζοντας πολλές φορές τον χάρτη μπροστά. «Αν κλείσεις εσύ εδώ, εσύ εδώ, εγώ είμαι η τρελή;» Είναι πολύ άσχημο. Μου έτυχε στο λιμάνι να δω μια κυρία, γερμανίδα, εξήντα πέντε χρονών περίπου, η οποία προφανώς ήταν στο Skype και έδειχνε live τους πρόσφυγες που έμπαιναν στο καράβι, και έκλαιγε. Μιλούσε γερμανικά, δεν καταλάβαινα τι έλεγε. Όταν με είδε με το καλάθι, ήρθε να με βοηθήσει και μου είπε: «Ντρέπομαι τόσο πολύ διότι αυτοί οι άνθρωποι δεν ξέρουν πού πάνε και τι τους περιμένει». Πάντως υπάρχει τεράστια αλληλεγγύη στην Ελλάδα σε σχέση με την Ευρώπη. Είναι τεράστια η διαφορά. Μου έχουν έρθει στο μαγαζί φάκελοι με δύο κουκλάκια μέσα, που σημαίνει ότι κάποιος που δεν είχε τίποτα ή όντως από το υστέρημά του πήγε τα αγόρασε και μου τα έστειλε. Εγώ το βρίσκω συγκλονιστικό. Με είχε πάρει γιαγιά της οποίας η εγγονή ήταν στο νοσοκομείο «Ελπίδα» με λευχαιμία, και μου είπε: «Είναι λίγο δύσκολο να σου τα μαζέψω τώρα αλλά μας έχουν φέρει πολλά αρκουδάκια δώρο» και να κλαίει στο τηλέφωνο και να λέει: «Θα σου τα φέρω όλα, να περάσουν μόνο οι εξετάσεις τώρα».

hamogelo_3

Ποια ήταν η έκφραση στο πρόσωπο των προσφυγόπουλων όταν πήραν στην αγκαλιά τους ένα παιχνίδι;

Πρέπει να δείτε φωτογραφίες. Είναι ένα απίστευτο συναίσθημα. Τρελαίνονται από τη χαρά τους! Χαίρονται τόσο πολύ που θέλουν να διαλέξουν από μόνα τους το παιχνίδι, πολλές φορές παίρνοντας παραπάνω από ένα. Εξίσου φοβερά είναι τα συναισθήματα των γονιών, οι οποίοι «επιβάλλουν» στα παιδιά τους να με ευχαριστήσουν. Η χαρά των παιδιών συνοδεύεται με πολλές αγκαλιές και φιλιά. Είναι περίεργο το συναίσθημα όταν έρχονται ξαφνικά πάνω σου και σε πνίγουν στις αγκαλιές και τα χάδια. Είναι τα πιο ωραία φιλιά που μου ‘χουν δώσει!

Πώς νιώθετε που ενώ είστε μια γυναίκα απλή σαν εμάς, κάνατε την ιδέα σας γνωστή και με ευρεία ανταπόκριση τόσο γρήγορα;

Αυτό μ’ έκανε πολύ περήφανη, ένιωσα φοβερά, δεν το πίστευα. Ένιωσα τρομερή χαρά και κατάλαβα ότι μπορείς να τ’ αλλάξεις όλα! Αν το βάλεις στόχο, μπορείς. Δηλαδή εγώ μαζεύω παιχνίδια και το νούμερο που μάζεψα είναι φοβερό. Μάζεψα 7.500 παιχνίδια από το πουθενά και χωρίς να είμαι κάποια επώνυμη για να γίνει αυτό μέσα σε μια μέρα!

Σας ευχαριστούμε πάρα πολύ!

Ειρήνη Γαϊτανάρου, Βάιος Διονυσόπουλος, Ισίδωρος Κατσίκης, Αθηνά Κούλαλη, Ελίνα Κουφάλη, Κωνσταντίνος Λαμπρόπουλος, Ζωή Μαν, Μαριλένα Ματσώτα, Γεωργία Τριγώνη.

Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της προετοιμασίας των μαθητών για το 1ο Μαθητικό Συμπόσιο του Δικτύου Γυμνασίων Unesco ASPnet με θέμα: “Αλλάζω τοπο κι (επι)ζω: Το παιδί πρόσφυγας και η προσφυγική οικογένεια στη Μεσόγειο σήμερα”, που θα πραγματοποιηθεί στις 15 και 16 Απριλίου 2016, στο Πρότυπο Γυμνάσιο Αναβρύτων.

Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ν. Μερκούρη

valia2

 


Leave a Reply